Artrose hond – pijnlijke aandoening, maar met juiste begeleiding leefbaar

Het geniepige van artrose is dat het een langzaam erger wordende pijn geeft. Hierdoor merkt een eigenaar soms in een (te) laat stadium dat het dier minder goed meekan. Behandeling van artrose start met een uitgebalanceerd voedingsplan en fysiotherapie. Mocht dit niet voldoende vruchten afwerpen, volgen medicatie en/of een operatie.

laterale radiografie van een ruggengraat bij een hond
Artrose hond - 123rf

Wat is artrose?

Artrose is een aandoening, waarbij de twee botten van een gewricht niet soepel over elkaar heen scharnieren. Artrose ontstaat doordat het kraakbeen in een gewricht afgebroken wordt en er een soort bindweefsel voor in de plaats groeit. Het gevolg is een beperkte beweegmogelijkheid van het gewricht. Dit brengt pijn en stijfheid met zich mee. Vaak gaat artrose gepaard met gewrichtsontstekingen. Artrose is niet voorbehouden aan een specifieke soort hond. Bij de een wat meer dan bij de ander komt het bij verschillende hondenrassen voor. Met name grotere honden, zoals de Deense dog, bordeaux dog, labrador, retriever en Duitse herder zijn extra vatbaar. Naast artrose komt ook dysplasie van de ellenbogen of heupen (HD) bij dit soort honden vaker voor.

In welke gewrichten komt artrose voor?

De meest voorkomende plaats voor artrose bij honden is aan de ellebogen, schouders en heupen. Regelmatig is de aandoening echter door het hele lichaam verspreid en worden meerdere gewrichten aangetast. Artrose aan de nek of rugwervels is dus ook heel goed mogelijk. De aandoening is in tegenstelling tot slijtage van de gewrichten géén ouderdomskwaal. Om te onthouden: gewrichtsslijtage en artrose bij honden is niét hetzelfde. Slijtage kan ontstaan als gevolg van artrose, maar hoeft er niet mee samen te gaan. Niet of onvoldoende behandelde dysplasie kan aan de andere kant wél artrose in de hand werken.

Welke symptomen vertoont een hond met artrose?

Net als mensen met artrose die 's ochtends moeite hebben met opstaan, kunnen honden minder goed overeind komen. Met pijnlijke gewrichten gaat het immers niet meer zo snel. Omdat een artrose hond geen acute maar wel chronische pijn heeft, zal hij niet piepen. Ook een dier went aan pijn en stijfheid. Dat de hond chronische pijn heeft, is te herkennen aan hijgen, terwijl het geen inspanning geleverd heeft. Andere zichtbare symptomen die de kenmerken van artrose vertonen zijn:

  • moeite met het op gang komen na een rustperiode
  • moeite hebben met trappenlopen
  • manken of kreupelen na een lange wandeling
  • niet meer willen apporteren of zelf in en uit de auto springen
  • sneller uitglijden op gladde tegels.

Behandeling van artrose bij honden

Aangetast kraakbeen tussen twee botten groeit niet meer aan. Gewrichten die eenmaal minder functioneren, worden dus nooit meer de oude. Met behulp van röntgenfoto’s kan de onderliggende oorzaak worden vastgesteld. Artrose kan ontstaan door verkeerde voeding, overbelasting, een fractuur of als gevolg van ellenboog- of heupdysplasie. Gelang de aard van de gewrichtsaantasting en de lichamelijke conditie zal de dierenarts een behandelplan opzetten. Het behandelplan voor artrose bij honden begint met de dingen die de hondeneigenaar zelf kan doen. Deze bestaat uit één of een combinatie van de onderstaande onderdelen:

  • Afvallen. Overtollig gewicht betekent niet alleen extra belasting op de gewrichten, ook het kraakbeen degenereert sneller bij honden met overgewicht. Door af te vallen, zal het lichaam eveneens beter gaan reageren op eventuele medicatie.
  • Aangepaste voeding. Het meest voorkomende hondenvoer van de supermarkt bevat vaak niet voldoende bouwstoffen om artrose bij de hond in goede banen te leiden. Afhankelijk van of de hond overgewicht heeft of niet zijn er diverse speciaalvoeren te verkrijgen, waarbij binnen een termijn van drie tot zes weken al duidelijk verbeteringen in de mobiliteit te zien zijn. Het artrose dieet kan eventueel worden aangevuld met supplementen.
  • Bewegen zonder overbelasting. Aangetaste gewrichten zijn beter af met enkele korte wandelingen van bijvoorbeeld een kwartiertje dan een uur of langer. Is het dier een zwemmer, laat hem dan vooral zwemmen. Tijdens het zwemmen worden de gewrichten minder belast dan tijdens het lopen. Bovendien bouwt het dier er extra spiermassa mee op.
  • Fysiotherapie. Mocht een speciaal bewegingsschema aan de orde zijn, dan zal de dierenarts de hond doorverwijzen naar een dierfysiotherapeut. Voor een specifieke behandeling van artrose kan deze kiezen voor massage van het bewegingsapparaat of hydrotherapie.

Medicatie en operatie

Negen van de tien keer krijgen honden met artrose medicijnen. Veelal zijn dit pijnstillende en ontstekingsremmende middelen. In een uiterst geval besluit de behandelend dierenarts tot operatie, waarbij het aangetaste gewricht geheel of gedeeltelijk wordt vervangen door een kunststof exemplaar. In hoeverre dit gedekt wordt door de huisdierenverzekering is afhankelijk van het afgesloten ziektekostenpakket.

Voorkomen is beter dan genezen

Door artrose aangetaste gewrichten kunnen niet genezen. Hoogstens kan de pijngraad bij het dier verlaagd worden. Wat wél mogelijk is, is ervoor zorgen dat de kans op het ontstaan van artrose zo klein mogelijk gehouden wordt. Met name voor artrose gevoelige hondenrassen is het daarom belangrijk dat ze een goede voeding krijgen en een niet te zwaar bewegingspakket per dag. Wat voeding betreft, geldt eigenlijk voor alle honden dat ze de juiste hoeveelheid vitaminen, mineralen, sporenelementen en aminozuren binnenkrijgen. Met name een tekort aan aminozuren speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van artrose. Voor artrose honden die te zwaar zijn, is het een eerste vereiste om af te vallen. Als gewrichten minder belasting te verduren krijgen, heeft het dier immers ook minder pijn. Tip: Bij twijfel over wat wel of niet goed is voor de verschillende rassen honden, waarbij artrose om de hoek ligt, is de dierenarts de aangewezen persoon voor informatie.

Verminder pijn en stijfheid door het comfort te verhogen

Om de pijnlijke gewrichten van de hond zoveel mogelijk comfort te bieden, zijn er diverse hulpmiddelen in de handel. Deze lopen uiteen van een loopplank, om in en uit de auto te stappen, tot een orthopedisch hondenkussen en een speciaal tuig. Honden met artrose aan de rug of nek zijn ook beter af met een full-body tuig dan met een gewone halsband.

Over de auteur

Elliot Barcet