Lymfoom bij de kat: wat is de prognose?

Kort samengevat (TL;DR)

• Lymfoom is een veelvoorkomende soort kanker bij de kat. Het tast lymfeklieren of verschillende organen aan en heeft verschillende symptomen, zoals gewichtsverlies, zwakte of spijsverteringsproblemen.
• De diagnose berust op een klinisch onderzoek, bloedonderzoek, biopsies en via beeldvorming. De belangrijkste behandeling is chemotherapie, soms gecombineerd met corticosteroïden of andere ondersteunende medicatie.
• De prognose is afhankelijk van het soort lymfoom, het stadium ervan en de reactie op de behandeling. Soms is euthanasie de enige oplossing, als het lijden van de kat te ernstig is.

Wat is een lymfoom bij de kat?

Een lymfoom is een vorm van kanker bij de kat die het lymfestelsel van het dier aantast. Het lymfesysteem zorgt voor de productie van immuuncellen en de circulatie van lymfevloeistof door het hele lichaam, om infecties en ziektes te bestrijden.

Lymfoom bij de kat neemt meestal de vorm aan van tumoren in de lymfeklieren, maar het kan ook andere delen van het lichaam aantasten, zoals de darmen, lever, milt of het beenmerg. Katten kunnen op elke leeftijd een lymfoom ontwikkelen.

Een behandeling tegen kanker door de dierenarts is erg duur. Vraag gratis een prijsofferte voor een verzekering voor katten om dit soort onvoorziene uitgaven te kunnen verzachten.

Hoe ontstaat een lymfoom bij de kat?

De exacte oorzaken van een lymfoom bij de kat zijn niet helemaal bekend, maar er zijn bepaalde factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van deze ziekte:

• Genetische factoren: sommige katten hebben een genetische aanleg voor een lymfoom.
• Omgevingsfactoren: blootstelling aan giftige of kankerverwekkende stoffen kunnen een rol spelen in het ontstaan van een lymfoom, zoals pesticiden, herbiciden, chemische huishoudproducten of stoffen die in sigarettenrook zitten.
• Virusinfecties: bepaalde virussen worden gezien als verhoogd risico op lymfoom bij de kat. Bijvoorbeeld het feline leucosevirus (FeLV) waar een vaccin voor is, en het virus van feline immunodeficiëntie, of kattenaids (FIV) vergroten het risico op een lymfoom.
• Immuniteitsfactoren: afwijkingen in het immuniteitssysteem kunnen een rol spelen in de ontwikkeling van een lymfoom bij katten. Een verzwakt of slecht werkend immuunsysteem is minder in staat om de groei van kankercellen te beheersen.
• Andere factoren: factoren zoals leeftijd, geslacht en ras hebben ook invloed op het risico van het ontwikkelen van een lymfoom.

Het is vaak moeilijk om de precieze oorzaak van het ontstaan van een lymfoom bij een kat te bepalen, want een combinatie van meerdere factoren kan het ook veroorzaken.

Wat zijn de verschillende soorten lymfomen?

Er zijn verschillend soorten lymfomen bij katten. Deze worden ingedeeld naargelang het orgaan waarin ze voorkomen en naargelang het microscopische stadium..

Lymfoom in spijsverteringssysteem

Een lymfoom in het spijsverteringsstelsel tast de darmen en maag aan, en veroorzaakt spijsverteringsproblemen.

Mediastinaal lymfoom

Dit type lymfoom tast het mediastinale gebied aan, dat tussen de longen zit. Het tast de luchtwegen aan en veroorzaakt ademhalingsproblemen.

Nierlymfoom

Dit type lymfoom tast de nieren aan en kan leiden tot nierfalen bij katten.

Multicentrisch lymfoom

Dit type lymfoom wordt gekenmerkt door tumoren in meerdere lymfeklieren in het lichaam, te herkennen aan een tastbare zwelling onder de huid.

Huidlymfoom

Dit type lymfoom tast de huid aan, waar zich wondjes of plaques vormen.

Wat zijn de symptomen van en lymfoom bij de kat?

De symptomen van een lymfoom bij de kat kunnen heel verschillend zijn, afhankelijk van meerdere factoren, met name de inplanting van de tumor, zijn groeisnelheid en de reactie van het immuunsysteem van het dier. We beschrijven de meest voorkomende klinische tekenen:

• Zwelling van lymfeknopen: dit is één van de duidelijkste tekenen van een lymfoom. De opgezette lymfeklieren zijn tastbaar onder de huid, vooral in de hals, oksels of liezen.
• Gewichtsverlies: katten met een lymfoom kunnen aanzienlijk gewicht verliezen, vaak ondanks een schijnbaar normale eetlust.
• Verminderde eetlust: verlies van eetlust komt vaak voor bij katten met een lymfoom.
• Overgeven en diarree: katten kunnen problemen krijgen met maag en darmen. Ze gaan overgeven en krijgen diarree.
• Zwakte: katten met een lymfoom lijken minder actief en hebben minder energie dan normaal.
• Moeite met ademhalen: in het geval van een mediastinale lymfoom, waarbij de tumor het gebied tussen de longen aantast, heeft de kat moeite met ademhalen.
• Geelzucht (icterus): als de lever is aangetast door het lymfoom, kan de kat geelzucht krijgen, te herkennen aan een gele verkleuring van de huid, het tandvlees en het oogwit.
• Polyurie en polydipsie: sommige katten gaan meer drinken en plassen dan normaal.

Deze symptomen zijn niet specifiek voor lymfomen en kunnen ook wijzen op andere aandoeningen. Als u één van deze symptomen opmerkt bij uw kat, neemt u het beste zo snel mogelijk contact met de dierenarts.

Diagnose: hoe weet ik of mijn kat een lymfoom heeft?

Om de diagnose voor lymfoom te stellen, is er over het algemeen een combinatie van onderzoeken en medische beeldvorming nodig.

Nadat de diagnose van lymfoom is gesteld, zal de dierenarts de opties voor de behandeling en de prognose voor uw dier met u bespreken.

De ziektekostenverzekering voor katten vergoedt de onderzoeken, consultaties en chemotherapie voor lymfoom bij huisdieren.

Wat zijn de stadia van lymfomen bij de kat?

Lymfomen bij de kat worden in verschillende stadia ingedeeld, afhankelijk van de omvang van de ziekte.

Met een indeling op stadia kan de voortgang van de ziekte worden beoordeeld. Het helpt ook om de best behandeling te bepalen.

• Stadium I: lymfoom in één lymfeklier of op één specifieke plek in het lichaam.
• Stadium II: lymfoom in meerdere lymfeklieren in hetzelfde deel van het lichaam of een bijbehorend orgaan.
• Stadium III: gegeneraliseerd lymfoom dat meerdere lymfeklieren in verschillende delen van het lichaam aantast.
• Stadium IV: gegeneraliseerd lymfoom dat meerdere organen of weefsels buiten het lymfesysteem aantast.
• Stadium V: gegeneraliseerd lymfoom met aantasting van het beenmerg.

Wat is het verschil tussen chronische darmontsteking (IBD) en lymfoom?

IBD (chronische darmontsteking bij de kat) is, zoals de naam al zegt, een chronische ontsteking van de darmwand, die meerdere organen van het spijsverteringskanaal tegelijkertijd kan aantasten: dunne darm, maag, dikke darm.

Bij dieren die aan deze aandoening lijden, wordt het slijmvlies aangetast door ontstekingscellen, witte bloedcellen (of lymfocyten). Hun aanwezigheid is abnormaal en het gevolg van een overmatige ontstekingsreactie, vaak gekoppeld aan een immuunstoornis en overgevoeligheid voor bepaalde antigenen in het spijsverteringskanaal (bacteriën, parasieten), of aan een voedselintolerantie of -allergie, of nog aan een verstoring van de microbiële flora. Verschillende factoren, al dan niet in combinatie, zijn verantwoordelijk voor deze aandoening. In alle gevallen, ongeacht de oorzaak, is het slijmvlies van het spijsverteringskanaal aanhoudend ontstoken. 

In alle gevallen, ongeacht de oorzaak is het slijmvlies van het spijsverteringsstelsel blijvend ontstoken.

Het verschil tussen chronische darmontsteking (IBD) en digestief lymfoom bij de kat kan ingewikkeld zijn, omdat beide aandoeningen vergelijkbar symptomen kunnen veroorzaken. Er zijn vaak uitgebreide testen nodig om de diagnose te bevestigen

1. Medische voorgeschiedenis en chronisch symptomen:
• Chronisch darmontsteking (IBD) is vaak te herkennen aan chronische symptomen, zoals langdurige diarree, gewichtsverlies, verminderde eetlust, symptomen die min of meer toenemen in de tijd.
• Lymfoom kan ook vergelijkbare symptomen veroorzaken, maar die ontwikkelen zich sneller en worden stelselmatig ernstiger. De gezwollen lymfklieren, vooral die in de buik, kunnen tastbaar zijn bij katten met een lymfoom, wat minder vaak voorkomt bij IBD.
2. Aanvullend onderzoek: vaak is een biopsie van de lymfeklieren of aangetaste weefsels nodig om de diagnose lymfoom te bevestigen. Histopathologisch onderzoek van de monsters is noodzakelijk om het verschil te maken tussen IBD-laesies en lymfoom.
3. Reactie op de behandeling:
• IBD kan ook worden behandeld met aanpassingen in het dieet, ontstekingsremmers en in sommige gevallen met antibiotica of immunosuppressiva. De reactie op de behandeling is verschillend en vereist vaak een langdurige toepassing.
• Voor lymfoom is echter een meer agressieve aanpak nodig, zoals chemotherapie. De reactie op de behandeling kan ook verschillend zijn, maar katten met een lymfoom kunnen een tijdelijke verbetering tonen door de behandeling, en daarna een terugval.

Hulp nodig bij het kiezen van de juiste verzekering? Vraag het aan de adviseurs van Santévet

Hoe wordt lymfoom bij de kat behandeld?

De behandeling voor lymfoom bij de kat kan op verschillende manieren worden aangepakt. De meest effectieve manier is met chemotherapie.

Chemotherapie

Chemotherapie is de belangrijkste behandeling voor lymfoom bij katten. Hierbij worden antikankermedicijnen gebruikt om de kankercellen te vernietigen en de voortgang van de ziekte te vertragen.

De chemotherapieprotocollen voor katten met lymfoom variëren afhankelijk van het stadium van de ziekte, het type lymfoom en de individuele reactie op de behandeling. Sommige protocollen maken gebruik van een combinatie van verschillende medicijnen die met specifieke tussenpozen worden toegediend.

Chemotherapie wordt intraveneus, oraal of subcutaan toegediend, afhankelijk van het gekozen medicijn en protocol.

Mogelijke bijwerkingen van chemotherapie bij katten zijn: onderdrukking van het beenmerg, misselijkheid, verlies van eetlust, vermoeidheid en een verhoogde vatbaarheid voor infecties. De meeste katten verdragen chemotherapie echter goed en kunnen tijdens de behandeling een goede kwaliteit van leven behouden.

Behandeling met medicijnen

Er kunnen nog andere medicijnen gebruikt worden om de symptomen van een lymfoom te verzachten of om de complicaties te behandelen, naast chemotherapie, ofwel in plaats daarvan. Zo worden bijvoorbeeld corticostéroïden voorgeschreven om de ontsteking te remmen en de eetlust te verbeteren.

Antibiotica worden toegediend om infecties te voorkomen of te behandelen, vooral bij katten met een verzwakte weerstand door ziekte of door de behandeling.

Ook kan medicatie tegen misselijkheid en diarree worden voorgeschreven.

Prognose: wat is de levensverwachting voor een kat met lymfoom?

De prognose voor een kat met lymfoom is afhankelijk van meerdere factoren, zoals het soort lymfoom, het stadium ervan, de reactie op de behandeling, de algemene gezondheidstoestand van de kat en andere, individuele factoren. Over het algemeen is lymfoom een ernstige ziekte voor katten, maar sommige reageren goed op chemotherapie en kunnen nog relatief lang leven, terwijl andere katten een beperkte prognose hebben.

Gelokaliseerde of minder agressieve lymfomen hebben een betere prognose dan gegeneraliseerde of agressieve lymfomen.

Het stadium van de ziekte op het moment van de diagnose heeft invloed op de prognose. Katten met een lymfoom in een vroegtijdig stadium hebben betere kansen op een goede reactie op de behandeling en kunnen langer leven dan katten waarvan de ziekte al vergevorderd is.

De reactie van de kat op chemotherapie en andere behandelingen heeft een grote impact op de prognose. Sommige katten vertonen een volledige of gedeeltelijke remissie van de ziekte, waardoor ze langer blijven leven en een betere levenskwaliteit hebben.

Over het algemeen is de behandeling van een lymfoom bij katten vooral gericht op het verlengen van het leven met een goede levenskwaliteit, ook voor katten die niet te genezen zijn. Sommige katten kunnen maanden of zelfs jaren overleven na de diagnose, terwijl de ziekte bij andere katten sneller verergert ondanks de behandeling.

Kortom, lymfoom is een vorm van kanker, dus een ernstige ziekte die katten kan treffen. De keuze van behandeling en het stadium van de ziekte zijn bepalend voor de prognose.

Veelgestelde vragen

Wat kost chemotherapie voor een kat?

Chemotherapie voor een kat kost gemiddeld tussen 500 en 2.000 €, afhankelijk van het protocol en de duur van de behandeling.

Wat kost een consult bij een dierenarts-oncoloog?

Een consult bij een oncologisch dierenarts ligt tussen 100 en 200 €.

Wat is de levensverwachting bij een minder agressieve en een meer agressieve lymfoom?

De levensverwachting is afhankelijk van het type: voor een minder agressieve lymfoom kan dat 2 jaar zijn met behandeling; voor een agressievere lymfoom is dat vaak enkele maanden zonder behandeling tot 12 maanden met chemotherapie.

Op welke leeftijd kan en kat een lymfoom krijgen?

En kat kan op elke leeftijd een lymfoom krijgen, maar het komt vaker voor bij volwassen en oudere katten.

Moet een kat met lymfoom euthanasie krijgen?

Euthanasie is niet standaard en is afhankelijk van de gezondheidstoestand, de reactie op de behandeling en de levenskwaliteit van de kat.

Santévet

Specialist in ziektekostenverzekeringen voor dieren 

Bronnen:

• Simon D, Eberle N, Laacke-Singer L, Nolte I. Combination chemotherapy in feline lymphoma: treatment outcome, tolerability, and duration in 23 cats. J Vet Intern Med. 2008 Mar-Apr;22(2):394-400. doi: 10.1111/j.1939-1676.2008.0057.x. Epub 2008 Feb 29. PMID: 18312554.
• Teske E. Feline lymphoma: a review. Vet Q. 1994;16(4):143–155. doi:10.1080/01652176.1994.9694467.
• Vail DM, MacEwen EG. Spontaneously occurring tumors of companion animals as models for human cancer. Cancer Invest. 2000;18(8):781–792. doi:10.3109/07357900009162146.