Wormen kat: niet te voorkomen, wel te verhelpen

Wormen bij de kat is een vervelend iets, wat we het liefst zo snel mogelijk verholpen willen hebben. Er zijn diverse soorten parasieten die zich in jouw kat kunnen nestelen. Door periodiek de kat te ontwormen, wordt voorkomen dat het dier ziek wordt of de besmetting overgaat op mensen.

Opgewekte kat naast zijn baasje
Wormen kat: niet te voorkomen, wel te verhelpen - 123rf

Soorten wormbesmettingen bij katten

 

De meest voorkomende wormen bij katten zijn spoelwormen, haakwormen en lintwormen. Daarnaast kennen we hart- en longwormen. Van haak- en lintwormen heeft de kat op zich weinig hinder, maar spoelwormen kunnen het lichaam volledig uitputten. Vooral bij jonge kittens en oudere katten kan de spoelworm flink huishouden. Zo erg dat er hele pakketten wormen, door middel van braken en diarree, naar buiten komen.

 

Het is vaak moeilijk visueel te constateren of een kat wel of geen wormen heeft. Soms zijn er stukjes lintworm zichtbaar rond de anus van de kat, maar ook wanneer deze niet aanwezig zijn, kunnen er in het darmkanaal wormen leven. Met eitjes van de spoelworm is het een ander verhaal. Deze zijn met het blote oog niet waarneembaar.

 

Besmetting met spoelworm, wetenschappelijke naam toxocara cati, vindt bij de kat plaats via vlooien en zelf gevangen prooidieren, zoals knaagdieren en vogels. Spoelwormen komen het meest veelvuldig voor bij de kat. Kittens krijgen ze via de moedermelk al binnen. Vandaar dat het zo belangrijk is om op de juiste momenten te ontwormen, in de derde, vijfde en zevende levensweek van kittens.

 

'Spoelworm' is een verzamelnaam voor meerdere soorten rondwormen die in het darmkanaal van zoogdieren voorkomen. Darmparasieten zijn niet alleen onsmakelijk en schadelijk voor de gezondheid, maar ze geven tijdens hun migratie als nematode, dat is een worm in larvaal stadium, klachten als misselijkheid, diarree, koorts, hoesten en zelfs netelroos. Volwassen wormen kunnen daarnaast behoorlijke schade aan de darmwand, galwegen en lever toebrengen.

 

Nematoden dringen niet allemaal bij de kat via de orale weg het kattenlichaam binnen. De larva migrans van mijnwormen, bijvoorbeeld, vindt plaats via de huid. Larven werken zich al kronkelend door de huid naar het darmkanaal. Dit geeft een jeukend branderig gevoel en kan gepaard gaan met een donkere huidverkleuring. De volwassen wormen leven in het darmkanaal en geven hun eitjes met de ontlasting van de kat mee.

 

Kans op besmettingen van wormen bij de kat beperken

 

Doordat sommige parasieten zich permanent in het kattenlichaam bevinden en al met de moedermelk aan de kitten worden meegegeven, zijn wormbesmettingen niet te voorkomen. Wel kan, met ontwormen van de kat, voorkomen worden dat het dier ziek wordt en mensen en andere katten besmet. Het advies van dierenartsen luidt dan ook om volwassen katten vier keer per jaar te ontwormen.

 

Naast periodiek ontwormen, zijn er ook maatregelen die de kans op wormenbesmetting bij de kat verkleinen. Dat zijn:

 

  • regelmatig de kattenbak met kokend water en sop schoonmaken;
  • de kat vlooienvrij houden;
  • de kat geen rauw vlees of slachtafval geven;
  • voorkomen dat het dier zich tegoed doet aan knaagdieren en vogeltjes;
  • de meest favoriete ligplaatsen van de kat schoonhouden.

 

 

Wormen bij de kat: gevolgen voor de mens

 

Sommige parasieten van honden en katten hebben weinig moeite om de overstap naar de mens te maken. Ze gedijen in elk gastheerlichaam dat dezelfde omstandigheden biedt. Wormeneitjes zijn microscopisch klein. Ze bevinden zich op de vacht en in het speeksel van onze huisdieren. Ook van plaatsen waar het dier zich ontlast, zoals het grasveld, een zandbak of de kattenbak, kunnen we een besmetting oplopen.

 

Niet alle kattenwormen overleven ook in een mensenlichaam. De dierenmijnworm, bijvoorbeeld, gaat tijdens zijn larva migrans-stadium, in de mensenhuid, al dood. Spoelwormen van de kat, waaronder de Toxocara cati, kunnen in ons maag-darmstelsel echter prima overleven. Meestal merken we niet eens dat we besmet zijn en verlaten de parasieten ons lichaam met de ontlasting.

 

Vooral bij jonge kinderen die nog niet zoveel weerstand hebben, kunnen wormen vervelende klachten geven. Dit varieert van jeuk aan de anus of algehele malaise tot buikpijn en hoest. Het beste is er alert op te zijn dat kleine kinderen, als ze in open zandbakken spelen, altijd eerst de handjes wassen voordat ze iets eten of drinken.

 

Wat te doen bij een wormenbesmetting?

 

Voor alle mensen die contact hebben met dieren bestaat de kans op een wormeninfectie. Dat is helemaal niet raar. Zelfs als jouw kat nooit buiten komt, is dat zomaar mogelijk. Bij de constatering van wormen schrijft de huisarts een wormdodend middel voor. Afhankelijk van het soort darmparasiet moet de kuur na tien dagen of enkele weken herhaald worden.

 

De kat wormenvrij houden

 

De echte kattenliefhebber weet hoe belangrijk het is dat kittens hun eerste ontwormingskuur op de voorgeschreven tijdstippen krijgen. Een serieuze wormbesmetting vermindert de weerstand van de babykat. Hierdoor komt het dier op een niet meer in te halen achterstand in de ontwikkeling.

 

Wormenkuren kunnen niet op voorhand gegeven worden. Een wormenbehandeling heeft alleen nut wanneer er zichtbaar wormen in de ontlasting of het braaksel van de kat aanwezig zijn, of er door andere verschijnselen het vermoeden rijst dat de kat wormen heeft. Zo kan het dier door darmparasieten plotseling vermageren of een doffe vacht krijgen, en kan er jeuk optreden rond de anus van de kat.

 

Wormenbehandeling katten

 

Om de besmetting van wormen bij katten onder controle te houden, is het belangrijk dat:

 

  • kittens in de derde, vijfde en zevende week hun eerste ontwormingskuren krijgen;
  • volwassen katten vier keer per jaar behandeld worden tegen (darm)parasieten, of als het binnenkatten betreft die geen prooidieren eten, een of twee keer per jaar.

 

Katten besmetten niet alleen elkaar, ook als de kat vlooien heeft, krijgt hij vroeg of laat wormen. Vlooienbestrijding is daarom eveneens een belangrijk punt in de behandeling van wormen bij de kat.

Over de auteur

Elliot Barcet