Ringworm bij de kat: een besmettelijke aandoening

Kort samengevat

• Ringworm bij katten is een besmettelijke schimmelinfectie die hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door Microsporum canis (anamorfe vorm). 
• Katten kunnen ongemerkt drager zijn, of er zijn ronde, schilferige kale plekjes te zien, soms met korstjes, eerst vaak zonder jeuk. 
• De ziekte kan worden overgedragen op mensen, vooral op kinderen.

Wat is ringworm bij de kat? 

Definitie van ringworm

Ringworm bij de kat, ook wel feline dermafytose genoemd, is een huidaandoening die wordt veroorzaak door microscopische draadvormige schimmels, dermatofyten genoemd, die op de buitenlaag van de huid zitten en zich voeden met de keratine die in de huid, haren en poten zit. De meest voorkomende veroorzaker bij katten en honden is Microsporum canis. Het is dus een mycose.

Hoe krijgt een kat Microsporum canis?

Ringworm bij katten is een besmettelijke ziekte die zich gemakkelijk van de ene kat op de andere wordt overgedragen, maar ook op andere huisdieren (zoals honden) en mensen.

Maar mensen kunnen geen andere mensen besmetten: de overdracht naar mensen gebeurt alleen door contact met een besmet dier.

Katten kunnen ringworm krijgen door schimmelsporen in de omgeving (die tot een jaar kunnen overleven in de buitenlucht), of door contact met een ander besmet dier. Het wordt meestal opgelopen in de herfst en winter. Omdat het een zoönose is, is het belangrijk om die bij de kat vroegtijdig op te merken, om verdere besmetting te voorkomen.

Kan een kat die altijd binnen is ook ringworm krijgen?

Ook een kat die altijd binnen is kan ringworm krijgen. Deze microscopische schimmel wordt overgedragen via sporen op kleding, schoenen en andere voorwerpen die van buiten naar binnen komen. Indirect contact met een besmet dier is voldoende om de omgeving en de kat te besmetten.

Klinische tekenen van ringworm

Wat zijn de symptomen van ringworm bij de kat?

Veel katten kunnen ongemerkt drager zijn: ze hebben geen symptomen maar kunnen toch de ziekte overdragen. Poesjes ofkatten met verminderde immuniteit of grote gevoeligheid (eetproblemen, infectie van parasieten, stress, bijkomende ziektes…) krijgen die typerende plekjes op de huid. We beschrijven de meest voorkomende symptomen van ringworm bij katten:

• Kale, ronde plekjes; 
• Verschijnen van schilfers of korstjes; 
• Geen of weinig jeuk in het begin;
• Huiduitslag kan over het hele lichaam voorkomen, maar is meestal op de rug en de kop te zien. Soms worden alleen poten aangetast;
• Goed algemene gezondheid.

Zonder behandeling kunnen zich secondaire bacteriële infecties ontwikkelen. In dat geval worden de plekjes vochtig en gaat de kat zich krabben. De kat kan ook koorts krijgen en zich niet lekker voelen. 

Symptomen bij de mens

Bij mensen wordt de typische huiduitslag na besmetting herpes circinata genoemd, en vormen zich rode plekken in de vorm van een ring. Die worden geleidelijk aan groter, waarbij het midden lichter wordt. Deze plekken kunnen erg jeuken. Over het algemeen verdwijnen de plekken binnen enkele weken vanzelf.

Er bestaat antischimmelzalf om de genezing te versnellen. De aandoening is dus goedaardig, behalve voor ouderen of mensen met verminderde weerstand, waarbij het meer moeite zal kosten om ringworm kwijt te raken.

Hoe weet ik of mijn kat dermafytose heeft?

Als u denkt dat uw kat ringworm heeft, raadpleeg dan zo snel mogelijk uw dierenarts. Hij of zij zal de kat onderzoeken op tekenen van ringworm, zoals ronde plekjes op de huid, verlies van haren en ontstekingen.

Om de diagnose te bevestigen, is een onderzoek van de vacht met een Wood-lamp nodig (ultraviolet licht) en/of moet een huidmonster worden opgestuurd naar een gespecialiseerd laboratorium. Het is belangrijk om de diagnose te bevestigen voordat een behandeling wordt gestart, want die kan langdurig en behoorlijk duur zijn.

Hoe wordt ringworm bij de kat behandeld?

Behandeling tegen schimmels 

De behandeling tegen ringworm is vaak lang (4 tot 8 weken) en bestaat meestal uit zowel lokale als algehele behandelingen.

Antischimmelcrèmes en -lotions of –shampoos kunnen gebruikt worden op de wondjes. In het algemeen worden tegelijkertijd ook dagelijks antischimmelpillen toegediend. Alle huisdieren moeten behandeld worden, en ook de omgeving, om de sporen te vernietigen (reiniging van textiel en slaapplek met bleekwater of chloor, zorgvuldig stofzuigen).

Opvolging

Aan het eind van de behandeling tegen ringworm moet er een nieuw monster worden genomen van alle dieren in het huishouden, om er zeker van te zijn dat er geen schimmels meer op de huid zitten.

Het advies van Santévet: vaak verdwijnen de wondjes maar zijn de dermatofyten nog steeds aanwezig, daarom is het belangrijk een onderzoek ter controle uit te voeren voordat de behandeling wordt stopgezet. Ringworm wordt pas als genezen verklaard als er met een tussenpoos van 15 dagen twee negatieve schimmelkweekjes zijn geweest.

Duur van de besmetting

Ringworm is besmettelijk zolang de kat actieve schimmelsporen heeft op de huid en de haren. Zonder behandeling kan dat enkele maanden duren. Met een geschikte behandeling en een goede schoonmaak van de omgeving, vermindert de besmettelijkheid meestal binnen 2 tot 4 weken, maar kan nog aanwezig zijn totdat de kat geheel genezen is.

Natuurlijke of farmaceutische behandeling

Voor de behandeling van ringworm is medicatie nodig die wordt voorgeschreven door een dierenarts (shampoo, lotion, pillen). “Natuurlijke remedies” zoals azijn of essentiële oliën werken niet en zijn soms giftig voor de kat. Een rigoureuze schoonmaak van de omgeving is ook onmisbaar om terugval en nieuwe besmetting te voorkomen.

Kosten van de behandeling tegen ringworm

We hebben de gemiddelde kosten voor een behandeling tegen ringworm bij de kat op een rijtje gezet in een tabel: 

Goed om te weten: de dierenartskosten bij huidziekte worden vergoed door de kattenverzekering van Santevet.

Is de ziekte gevaarlijk? Wat is de prognose? 

Van alle kattenziektes is ringworm geen ernstige ziekte, maar het is moeilijk om ervan af te komen. Het is erg besmettelijk en moet daarom snel behandeld worden, om te voorkomen dat de ziekte wordt overgedragen naar alle dieren in de omgeving en de mensen, met name kwetsbare personen met een zwakke weerstand. Andere ziektes worden snel overgedragen van de kat naar de mens, zoals ziektes aan de klauwen van de kat. Als de behandeling trouw wordt aangehouden bij alle dieren in het huishouden, en de omgeving goed wordt gedesinfecteerd, komt de ziekte niet snel terug.

Hoe kan kattenringworm worden voorkomen?

Er is nog geen vaccin of preventieve behandeling tegen ringworm. Om de ziekte te voorkomen, kunt u het beste regelmatig de gezondheid van uw kat controleren. Een verzwakt immuunsysteem, of dat nu komt door een tekort, een ziekte, slechte hygiëne of een bacteriële infectie, kan namelijk het ontstaan van ringworm bevorderen. Jonge katten zijn gevoeliger voor dermatofytose. Let dus goed op en raadpleeg uw dierenarts als u denkt dat uw kat besmet is.

Samengevat is ringworm een heel besmettelijke schimmelziekte die katten treft, maar die ook kan worden overgedragen op mensen en andere dieren. Hoewel er momenteel nog geen vaccin of preventieve behandeling is, kunnen de risico’s wel beperkt worden door de gezondheid van uw kat goed in de gaten te houden en zijn immuunsysteem in goede conditie te houden. Het is belangrijk dat u naar de dierenarts gaat voor een diagnose en een geschikte behandeling om verspreiding naar andere dieren en mensen te voorkomen.

Bronnen:

• Miller WH, Griffin CE, Campbell KL. Muller and Kirk’s Small Animal Dermatology. 7th ed. Saunders Elsevier; 2013.
• Moriello KA, Kunder D, Hondzo H, DeBoer DJ. Efficacy of pulse administration of itraconazole for treatment of feline dermatophytosis. J Am Vet Med Assoc. 2017;250(4):402-406. doi:10.2460/javma.250.4.402
• Kotnik T, Žuntar I, Butinar J, Kralj Cigić I. Treatment of feline dermatophytosis with terbinafine. Vet Rec. 1999;145(21):588-590. doi:10.1136/vr.145.21.588
• Moriello KA, DeBoer DJ. Feline dermatophytosis: aspects pertinent to disease management in single and multiple cat situations. J Feline Med Surg. 2002;4(2):75-80. doi:10.1053/jfms.2001.0202
• Yildirim et al., 2016, Journal of Feline Medicine and Surgery

Santévet

Specialist in ziektekostenverzekeringen voor dieren