Belangrijkste informatie (TL;DR):
- Bij heupdysplasie past de heupkop niet goed in het gewrichtskapsel (oftewel de heupkom).
- De heupkop kan hierdoor uit de kom schieten, wat voor de hond zeer pijnlijk is.
- Heupdysplasie kan op meerdere manieren behandeld worden, de dierenarts besluit wat de beste optie is.
Wat is heupdysplasie (HD)?
Een heup bestaat uit een heupkop en een heupkom. De kop past, normaal gesproken, goed in de kom, waardoor de hond goed en pijnloos kan lopen. Bij heupdysplasie (of afgekort HD) heeft het gewricht juist een slechte aansluiting, de kop past niet in de kom of zit er te los in. Daardoor kan de heupkop uit de kom schieten en dat is erg pijnlijk. Heupdysplasie kan ook nog eens artrose bij de hond veroorzaken, wat ook pijn doet.
Expert quote: “De onderzoekers analyseerden 1.056.852 heupbeoordelingen van honden uit 60 rassen, verzameld tussen 1970 en 2015. De resultaten lieten een algemene verbetering van de heupvorm en een afname van de erfelijke aanleg voor heupdysplasie zien.” – A. M. Oberbauer, et al., 2017, PLoS ONE
Heupdysplasie bij jonge honden
Jonge honden zijn honden tussen de vier maanden en twee jaar oud. Zij krijgen vooral klachten door het oprekken of scheuren van het gewrichtskapsel. Het is heel belangrijk om heupdysplasie vroegtijdig te diagnosticeren, het liefst al in het eerste levensjaar. Een dierenarts maakt gebruik van röntgenfoto’s om de ontwikkeling van de heupgewrichten te beoordelen en stelt zo de juiste behandeling op, zodat eventueel de scheuren in het gewrichtskapsel gerepareerd kunnen worden.
Heupdysplasie bij oude honden
‘Oude honden’ zijn ouder dan twee jaar. Terwijl de symptomen al vroeg kunnen optreden, kunnen ze later verergeren. Oudere honden ontwikkelen vaak bijkomende aandoeningen zoals artrose, en dat maakt de heupdysplasie nog pijnlijker.
Hoe ontstaat heupdysplasie bij honden?
Omdat sommige dieren geen heupdysplasie hebben, maar er wel drager van zijn, kan het nooit helemaal worden uitgesloten dat puppy’s later geen heupdysplasie zullen krijgen. Het kan namelijk een genetische aandoening zijn.
Grote hondenrassen
Dysplasie van de heupen bij honden is een regelmatig voorkomende kwaal bij grotere hondenrassen. Rottweilers, Duitse herders, Retrievers en Berner Sennenhonden zijn er bijzonder gevoelig voor.
Voeding
Een dieet met veel calcium, een hoog energiegehalte of een foute calcium-fosforverhouding vergroot de kans op heupdysplasie. Beweging is ook belangrijk. Jonge grote honden die fysiek zwaar belast worden voordat ze volgroeid zijn, hebben een grotere kans op heupdysplasie. Het is helaas niet makkelijk te zeggen wat een té zware belasting is.
Advies van Santévet: We raden je af om je hond naast je fiets te laten rennen, maar we raden wel een goede, flinke wandeling aan!
Hoe herken je heupdysplasie bij honden? Wat zijn de symptomen?
Om te zorgen dat je hond een pijnloos leven leidt, is het belangrijk dat de ziekte zo vroeg mogelijk ontdekt wordt. De aandoening is voor een hondeneigenaar niet altijd duidelijk zichtbaar. Als je jonge hond één of meerdere van de volgende symptomen vertoont, raden we je aan om tijdig een dierenarts te raadplegen:
- Je hond heeft weinig zin om te bewegen en blijft meer liggen dan voorheen;
- Hij staat moeilijk op;
- Je hond loopt mank;
- Of heeft een schommelend achterlijf bij het lopen;
- Je hond galoppeert liever dan hij draaft;
- Hij kan niet meer op de bank of in de auto springen.
Zijn er verschillende gradaties bij heupdysplasie bij de hond?
Ja, volgens de FCI-indeling bestaan er vijf gradaties: A betekent normale heupgewrichten, B vrijwel normale heupen, C lichte heupdysplasie, D matige heupdysplasie en E ernstige heupdysplasie. De gradatie wordt vastgesteld met röntgenfoto’s, maar de ernst van de afwijking komt niet altijd overeen met de hoeveelheid pijn of problemen die een hond ervaart.
Hoe kun je heupdysplasie voorkomen?
Hoewel heupdysplasie bij honden vaak erfelijk bepaald is, zijn er toch enkele zaken die je kan doen om het te voorkomen:
- Laat je pup al vroeg onderzoeken: Dit kan al vanaf zes maanden. Hoe vroeger je het ontdekt, hoe sneller je de gevolgen kunt beperken.
- Gewichtsbeheersing: Handhaaf een gezond gewicht zodat de druk op de heupgewrichten minimaal is. Overgewicht kan de symptomen verergeren en de kans op verdere complicaties vergroten.
- Regelmatige beweging: Elke dag voldoende bewegen is belangrijk, maar je hond mag zijn gewrichten niet overmatig belasten.
Hoe stelt de dierenarts heupdysplasie vast?
Je dierenarts kan verschillende onderzoeken doen om de diagnose van heupdysplasie vast te stellen.
Heupdysplasie-onderzoek
Met behulp van een fysiek onderzoek kan je dierenarts vaststellen of je hond heupdysplasie heeft of er aanleg voor heeft. De diagnose wordt vastgesteld met een grondig fysiek onderzoek en röntgenfoto’s.
De onderzoeken brengen kosten met zich mee. Ze kunnen vergoed worden door onze hondenverzekering, vul daarom nu nog onze offerte in.
PennHipp-test
De makkelijkste en tevens meest voorkomende manier waarmee bij jonge honden vaak gecontroleerd wordt op HD is het PennHipp-onderzoek. Hierbij wordt een serie röntgenfoto’s gemaakt, waarbij de heupen in meerdere posities en met een lichte gewichtsbelasting worden gefotografeerd. Mocht het röntgenonderzoek geen uitsluitsel bieden, kan de dierenarts beslissen een MRI- of CT-scan te nemen.
Aan de waggelende manier van lopen kan de dierenarts meestal vrij snel zien dat er sprake is van heupdysplasie.
Wat houdt de behandeling van heupdysplasie in?
De dierenarts kan een behandeling met of zonder operatie voorstellen.
Behandeling zonder operatie
De heupen mogen niet te veel belast worden. Tegelijkertijd is het belangrijk de (bil)spieren goed te trainen. Door de bilspieren goed te trainen, wordt het heupgewricht stabieler. Dit kan bijv. door je hond te laten zwemmen.
Ook krijgt de hond pijnstillers die niet alleen de pijn verminderen, maar ook ontstekingsremmend werken. Ontstekingsremmers remmen ook de vorming van artrose af. Je kan je hond verder helpen door een goede voeding te geven. Zo zijn er speciale gewrichtsdiëten die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren. Ook deze werken ontstekingsremmend. De dierenarts kan je helpen de juiste voeding te vinden voor je hond met HD, zodat hij zo weinig mogelijk pijn heeft.
Medicijnen en supplementen
Er zijn ook verschillende medicijnen en supplementen beschikbaar om de pijn te verzachten:
- Pijnstillers & ontstekingsremmers (NSAID’s)
- Pijnstillers buiten NSAID’s
- Gewrichtsondersteunende supplementen
- Omega-3 vetzuren
- Groenlipmossel
Behandeling met operatie
Door de heupkom te zagen en naar beneden te kantelen, komt de heupkop er dieper en dus stabieler in te liggen. Het gewricht wordt stabiel en artrosevorming wordt voorkomen. Deze operatie wordt enkel gedaan bij jonge honden, meestal onder de één jaar, waarbij nog geen artrose is gevormd. Als er al artrose is, heeft deze operatie geen effect meer.
Hoeveel kost de behandeling van heupdysplasie bij een hond?
De behandeling van heupdysplasie bij je hond kan de volgende kosten met zich meebrengen:
| Behandeling | Geschatte kosten zonder verzekering |
|---|---|
| Consultatie bij de dierenarts | € 45 tot € 70 |
| Gespecialiseerde orthopedische consultatie | € 95 tot € 150 |
| Röntgenfoto’s van de heupen onder sedatie of verdoving | € 150 tot € 300 |
| Eerste medische behandeling tegen pijn en ontsteking | € 80 tot € 250 |
| Langdurige medische behandeling | € 30 tot € 100 per maand |
| Fysiotherapie of hydrotherapie | € 40 tot € 80 per sessie |
| Revalidatieprogramma | € 400 tot € 1.200 |
| Corrigerende bekkenoperatie bij een jonge hond | € 2.500 tot € 4.000 |
| Verwijdering van de heupkop en femurhals | € 1.200 tot € 2.500 |
| Totale heupprothese | Ongeveer € 4.000 tot € 6.000 per heup |
Voorkom dat je helemaal alleen opdraait voor deze kosten door je hond te verzekeren. Sluit nu nog onze hondenverzekering af!
Kan een hond leven met heupdysplasie?
Ja, een hond kan zeker leven met heupdysplasie. Hij kan dan echter wel last hebben van klachten. Diverse factoren spelen een rol op zijn pijn, denk hierbij aan de ernst van de aandoening, zijn leeftijd en de gekozen behandeling. Met ernstige HD kunnen honden bijvoorbeeld moeite hebben met lopen, springen en traplopen. Zonder behandeling kan hun kwaliteit van leven ernstig achteruitgaan.
Wat kun je als eigenaar doen als je hond heupdysplasie heeft?
Er zijn verschillende hondenrassen, met name Rottweilers, Duitse herders, Golden Retrievers en Berner Sennenhonden, waarbij HD verwacht kan worden. Voor deze honden en alle honden die in volwassen staat meer dan 30 kilo wegen, is het verstandig op jonge leeftijd al een lichamelijk onderzoek te laten uitvoeren, liefst voor zijn eerste verjaardag, want dan is een eventuele operatie nog mogelijk.
Heeft je hond HD, dan moet je hem zo pijnvrij mogelijk houden:
- Laat hem als pup niet té ruw en té lang met andere puppy’s ravotten.
- Zorg ervoor dat je hond niet te dik wordt.
- Schroef fysieke belasting van de heup terug als je merkt dat je hond pijn heeft of als hij mank loopt.
Wat is de levensverwachting en prognose van een hond met heupdysplasie (HD)?
Zoals eerder gezegd is heupdysplasie niet te genezen, maar je kunt de pijn van je hond wel verlichten. In principe kan elke hond met dysplasie aan de heupen een hoge leeftijd bereiken. De afwijking op zich is niet volledig te genezen, maar met een juiste manier van bewegen wel te stabiliseren. Als de klachten escaleren, kan de dierenarts medicatie geven of een medische ingreep uitvoeren.
Extra tips om de kans op artrose door heupdysplasie te verminderen
- Voorkom overgewicht: Honden met overgewicht hebben op latere leeftijd sneller last van artrose en zeker wanneer je hond ook gevoelig is voor heupdysplasie.
- Geef je hond de juiste voeding: Zowel de hoeveelheid voeding als de kwaliteit is belangrijk. Als je hond gevoelig is voor heupdysplasie of artrose zijn er supplementen die de afbraak van het kraakbeen afremmen.
- Orthopedisch hondenkussen: Verwen je hond met een comfortabel hondenmandje van traagschuim. Deze kussens vormen zich naar het lichaam van je hond.
Heupdysplasie is een ontwikkelingsstoornis die pijn, kreupelheid en uiteindelijk artrose kan veroorzaken. De klachten kunnen vaak worden beperkt met gewichtsbeheersing, aangepaste beweging, pijnstilling en fysiotherapie. Bij ernstige heupdysplasie kan een operatie nodig zijn om de pijn te verminderen en de beweeglijkheid te verbeteren.
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie is geen vervanging voor onderzoek, diagnose of advies van een dierenarts die bekend is met de specifieke situatie van je dier.
Bronnen:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28234985/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30101105/
- https://www.merckvetmanual.com/musculoskeletal-system/arthropathies-and-related-disorders-in-small-animals/hip-dysplasia-in-dogs
Veelgestelde vragen
Een hondenverzekering kan onderzoeken en behandelingen voor heupdysplasie vergoeden als gewrichtsaandoeningen binnen de gekozen dekking vallen. Aangeboren of erfelijke aandoeningen en klachten die al vóór het afsluiten van de verzekering bestonden, kunnen uitgesloten zijn.
Een eerste behandeling tegen pijn en ontsteking kost ongeveer € 80 tot € 250, waarna langdurige medicatie € 30 tot € 100 per maand kan kosten. Voor fysiotherapie betaal je doorgaans € 40 tot € 80 per sessie en voor een volledig revalidatieprogramma ongeveer € 400 tot € 1.200.
Afhankelijk van de ingreep kost een operatie voor heupdysplasie ongeveer € 1.200 tot € 6.000. Een totale heupprothese is meestal de duurste behandeling (ongeveer € 4.000 tot € 6.000 per heup).
Santévet
Leider in verzekeringen voor huisdieren
Foto’s: 123RF
