Operatie aan de kruisbanden bij de hond: verloop en kosten

Kort samengevat

• Een gescheurde kruisband is een veelvoorkomende oorzaak van kreupelheid bij honden, vaak als gevolg van een trauma, progressieve degeneratie of als rasgebonden aanleg. Deze blessure leidt tot pijnlijke instabiliteit van de knie.
• De diagnose berust op een nauwkeurig klinisch onderzoek en medische beeldvorming.
• De behandeling kan conservatief of chirurgisch zijn; een knieoperatie (met name TPLO voor Tibial Plateau Leveling Osteotomy) biedt over het algemeen de beste kans op functioneel herstel.

Wat zijn de kruisbanden bij honden?

De kruisbanden bij honden zijn twee inwendige, essentiële structuren van de knie, namelijk de voorste kruisband en de achterste kruisband. Deze ligamenten verbinden het dijbeen met het scheenbeen en zorgen voor de stabiliteit van de knie, die daardoor niet alle kanten op kan bewegen.

Vooral de voorste kruisband speelt een belangrijke rol in de stabilisatie van de knie, door te voorkomen dat het scheenbeen naar voren schuift ten opzichte van het dijbeen. Als deze scheurt, is er sprake van een gescheurde voorste kruisband.

Hoe kan een hond de kniebanden scheuren?

Een hond kan de kruisbanden scheuren door een trauma of door anatomische aanleg. We noemen enkele veelvoorkomende factoren.

Direct trauma

Een harde klap of schok, zoals een val, een auto-ongeluk of een plotselinge beweging (bijvoorbeeld een snelle draai of sprong), kan leiden tot een scheuring van de kruisband, vooral als het kniegewricht al onder overmatige druk staat.

Progressieve degeneratie

Als een hond ouder wordt, kunnen de kniebanden zwakker worden, waardoor ze spontaan kunnen scheuren, zelfs zonder direct trauma. Deze slijtage komt vaak voor bij oudere honden, maar het kan ook bij jonge honden gebeuren, door genetische factoren.

Rasgebonden aanleg

Bepaalde rashonden, zoals labradors, rottweilers, Franse buldoggen, en Staffordshire bullterriërs, zijn gevoeliger voor het scheuren van de kruisbanden vanwege hun anatomie of genetische aanleg.

Obesitas

Bij honden met overgewicht staat er grote druk op de gewrichten, ook op de knieën, waardoor de kans groter is op geblesseerde gewrichtsbanden.

Herhaalde bewegingen en druk op de gewrichten

Honden die intensieve of herhaalde activiteiten uitoefenen, zoals hondensporten, kunnen spanning ontwikkelen op de ligamenten, wat het risico op scheuren vergroot, vooral als het gewricht al kwetsbaarder is door andere factoren.

Gescheurde kruisbanden zijn dus vaak te wijten aan een combinatie van mechanische en fysiologische factoren.

Wat zijn de symptomen van gescheurde kruisbanden bij de hond?

Er zijn verschillende symptomen van gescheurde kruisbanden bij de hond, afhankelijk van de ernst van de blessure, maar de meest voorkomende klinische tekenen zijn als volgt:

• Hond is kreupel: hinken, vaak plotseling en duidelijk zichtbaar, is het meest opvallende symptoom. Het treft meestal de achterpoot van de hond en de kreupelheid kan na lichamelijke activiteit toenemen.
• Pijn en gevoeligheid: De hond kan tekenen van pijn vertonen wanneer het aangetaste kniegewricht wordt aangeraakt of gemanipuleerd. Hij kan grommen, achteruitdeinzen of weigeren zich te laten onderzoeken.
• Gezwollen gewricht: De knie kan gaan ontsteken en zwellen, door een ophoping van vocht in het gewricht. Het kniegewricht wordt zichtbaar dikker.
• Gedragsverandering: een hond die pijn heeft door een gescheurde knieband zal rustiger of minder actief worden. Activiteiten die hij normaal gesproken graag doet, wil hij ineens niet meer doen. Sommige honden gaan de aangetaste poot overdreven likken.
• Anders lopen: doordat de hond pijn heeft en de knie instabiel is, zal de hond anders gaan lopen, hij zal proberen de geblesseerde poot te ontzien.
• Tekenen van gewrichtsinstabiliteit: in sommige gevallen kan de dierenarts tijdens het lichamelijk onderzoek instabiliteit in het kniegewricht vaststellen, zoals een gevoel dat het scheenbeen ten opzichte van het dijbeen “wegglijdt” (ladetest).

Deze symptomen zijn meer of minder duidelijk, afhankelijk van de ernst van de scheuring. De scheuring kan gedeeltelijk of totaal zijn, en één of beide banden (voor en achter) betreffen.

Hoe worden gescheurde kruisbanden bij de hond gediagnosticeerd?

De diagnose van gescheurde kruisbanden bij de hond begint met een consultatie bij de dierenarts.

1. Tijdens het onderzoek observeert de dierenarts het looppatroon van de hond en zoekt hij of zij naar duidelijke tekenen van pijn, kreupelheid en zwelling rond de knie. Honden met een gescheurde kruisband vertonen meestal plotselinge kreupelheid, vooral na een trauma of fysieke activiteit.
2. De dierenarts voert vervolgens een orthopedisch onderzoek uit om de stabiliteit van de knie te beoordelen, zoals de ladetest, waarbij het scheenbeen naar voren wordt getrokken terwijl het dijbeen stil wordt gehouden. Als de voorste kruisband is gescheurd, zal het scheenbeen abnormaal verschuiven, wat wijst op een scheuring. Een andere test, de hieltest, maakt het mogelijk om de pijnreactie en de instabiliteit van het gewricht te beoordelen.
3. Als een breuk wordt vermoed, zijn vaak beeldvormende onderzoeken nodig om de diagnose te bevestigen. Ligamenten zijn niet zichtbaar op röntgenfoto's, maar dit onderzoek helpt bij het identificeren van secundaire symptomen, zoals zwellingen of veranderingen in de botstructuren. Deze onderzoeken maken het ook mogelijk om andere mogelijke oorzaken van kreupelheid uit te sluiten, zoals fracturen of een dislocatie van de knieschijf.
4. Soms kan gebruik gemaakt worden van beeldvorming met magnetische resonantie (MRI) of artroscopie om een nauwkeuriger beeld te krijgen van het gewricht en de weke delen met de kruisbanden, maar deze onderzoeken zijn vaak kostbaar en worden daarom niet altijd aangeboden.

Het advies van Santévet: In sommige gevallen moet de hond worden verdoofd zodat de dierenarts de ladetest kan uitvoeren en röntgenfoto’s van goede kwaliteit kan maken. Als de hond beweegt of tekenen van pijn vertoont, kunnen de onderzoeken niet correct worden geïnterpreteerd en is het moeilijk om een diagnose te stellen.

Gescheurde kruisbanden bij de hond: wel of geen operatie?

De behandeling van gescheurde kruisbanden bij honden hangt af van verschillende factoren, zoals de leeftijd van de hond, zijn grootte, zijn activiteitsniveau, de ernst van de ruptuur en de algemene toestand van het gewricht. Er zijn twee belangrijke behandelingsopties: conservatief (niet-chirurgisch) en chirurgisch.

Behandeling met medicijnen

Conservatieve behandelingen worden meestal aanbevolen voor kleine, minder actieve honden of bij gedeeltelijke rupturen. Deze behandelingen omvatten pijnbestrijding, ontstekingsremming en vermindering van fysieke activiteit.

Vaak worden ontstekingsremmers en pijnstillers voorgeschreven om de pijn te verlichten en de zwelling te verminderen. Fysiotherapie kan nuttig zijn om de stabiliteit van het gewricht te verbeteren en het herstel te bevorderen. De hond moet enkele weken strikt rust houden. Zelfs met een conservatieve behandeling kunnen sommige honden op lange termijn artrose of mobiliteitsproblemen ontwikkelen.

Operatie: "TPLO"

De chirurgische behandeling is vaak de aanbevolen oplossing voor grote of actieve honden, of bij een ernstige ruptuur, of voor honden die niet goed hebben gereageerd op conservatieve behandelingen. Er zijn verschillende chirurgische methoden, zoals de TPLO (Tibial Plateau Leveling Osteotomy oftewel tibiaplateau-nivellerende osteonomie), TTA (osteotomie van het tibiaplateau) of LFS (techniek van spanningsligamentoplastie). Deze interventies hebben als doel de stabiliteit van de knie te herstellen door de hoek van het scheenbeen aan te passen of door de kruisband te vervangen met een transplantaat.

De TPLO is de meest gebruikte operatie. Deze ingreep bestaat uit het doorsnijden en herpositioneren van de tibiale tuberositas om de hoek van het kniegewricht te wijzigen, onder algemene verdoving. Hierdoor kan het scheenbeen worden gestabiliseerd zonder de kruisband direct te herstellen, waardoor de krachten op het gewricht worden verminderd

Wat kost een operatie aan de kruisbanden bij de dierenarts?

De kosten van een TPLO-operatie als behandeling voor gescheurde kruisbanden bij een huisdier, kan variëren, afhankelijk van meerdere factoren, vooral de geografische regio, de grootte van de hond, de dierenartskliniek en de zorg voor en na de operatie.

In onderstaande tabel hebben we een overzicht opgesteld van de kosten en implicaties van gescheurde kruisbanden bij de hond, met en zonder operatie:

Het is belangrijk om bij de dierenkliniek te informeren naar de exacte tarieven, omdat sommige instellingen pakketten aanbieden waarin de volledige behandeling is inbegrepen, terwijl andere bepaalde diensten apart in rekening brengen. Goed om te weten: de ziektekostenverzekering voor honden vergoedt de kosten van consulten, onderzoeken en operaties in geval van een kruisbandruptuur.

Hoelang duurt het herstel na de operatie?

Het herstel na een TPLO-operatie is per hond verschillend, maar over het algemeen duurt een compleet herstel ongeveer 6 tot 12 weken. Hieronder volgen de belangrijkste stappen van het herstelproces:

1. De eerste weken (1 tot 4 weken): na de operatie moet de hond strikt rust houden en worden beperkt in zijn bewegingen om het bot en het weefsel de kans te geven om te genezen. Het is essentieel om wandelingen te beperken en geen intensieve fysieke activiteiten toe te staan. Een kraag kan worden aanbevolen om te voorkomen dat de hond aan de wond likt of krabt.
2. Revalidatie en fysiotherapie (4 tot 8 weken): naarmate het bot begint te genezen, kan de dierenarts korte wandelingen aan de leiband en revalidatieoefeningen toestaan om de spieren van het geopereerde been te versterken. Fysiotherapie kan worden aanbevolen om de mobiliteit te verbeteren en de pijn te verminderen.
3. Compleet herstel (8 tot 12 weken): de meeste honden beginnen na 8 tot 12 weken weer normaal te bewegen, maar het is cruciaal om tijdens deze periode springen en plotselinge bewegingen te vermijden. Regelmatige controles bij de dierenarts zijn belangrijk om ervoor te zorgen dat het herstel goed verloopt.

Het herstel verschilt per hond; sommige zijn al vrij snel weer in beweging, terwijl andere meer tijd nodig hebben.

Wat zijn de gemiddelde tarieven voor andere veelvoorkomende operaties bij honden?

Kosten van een operatie aan de milt

De kosten van een operatie aan de milt varieert over het algemeen tussen 1.000 et 2.500 € naargelang de complexiteit en toestand van het dier.

Extractie van een grasaar

Hete verwijderen van een grasaar kost gemiddeld tussen 100 en 300 €, afhankelijk van waar de aar zit en hoelang de ingreep duurt.

Kosten van het verwijderen van urinestenen

Het verwijderen van urinestenen ligt tussen 1.000 en 2.000 €, afhankelijk van de gebruikte chirurgische techniek.

Rughernia

De chirurgische behandeling van een rughernia kost tussen 1.500 en 3.000 €, afhankelijk van de ernst en de toegepaste techniek.

Perineale hernia

De operatie aan en perineale hernia kost tussen 1.200 et 2.500 €, afhankelijk van de complexiteit en postoperatieve zorg.

Dislocatie van de patella

Bij dislocatie van de patella is een operatie nodig die gemiddeld tussen 1.200 en 2.500 € kost.

Kosten bij heupdysplasie

Een operatie voor heupdysplasie ligt tussen 2.000 en 4.000 €, afhankelijk van de interventie (osteotomie, prothese).

Darmobstructie

Een operatie vanwege darmobstructie komt gemiddeld op 1.500 tot 3.000 €, afhankelijk van de oorzaak en de algemene toestand van de hond.

Kosten bij een gebroken poot

Bij een gebroken poot varieert de prijs van een orthopedische operatie doorgaans tussen € 1.200 en € 3.000, afhankelijk van de breuk en het gebruikte materiaal.

Kortom, gescheurde kruisbanden is een veelvoorkomende blessure bij honden die wordt veroorzaakt door en trauma. Meestal is een operatie nodig om verdere schade en vroegtijdige ontwikkeling van artrose van de knie te voorkomen.

Santévet

Specialist in ziektekostenverzekeringen voor dieren

Bronnen:

• Cook JL, et al. "Prevalence of cranial cruciate ligament rupture in dogs." Vet Surg. 2010.
• Johnson KA, et al. "Risk factors for cranial cruciate ligament rupture in dogs." J Am Vet Med Assoc. 2002.
• Goh CS, et al. "Obesity as a risk factor for cranial cruciate ligament rupture in dogs." Vet Rec. 2018.
• Vasseur PB. "Epidemiologic study of cranial cruciate ligament rupture in dogs." J Am Vet Med Assoc. 1992.
• Chailleux N, et al. "Bilateral cranial cruciate ligament rupture in dogs." Vet Surg. 2013.