Belangrijkste informatie (TL;DR):
- Ataxie is bij katten een neurologisch symptoom.
- Je kat krijgt hierdoor vaak evenwichtsproblemen en kan zomaar omvallen.
- Ataxie is niet per se een aandoening zelf, maar juist een symptoom van een probleem dat het zenuwstelsel van je kat aantast.
Wat is ataxie bij katten? Officiële betekenis
Ataxie bij katten is een neurologisch symptoom waarbij de coördinatie van bewegingen verstoord is. Dit komt doordat signalen tussen de hersenen, het ruggenmerg en de spieren niet goed worden doorgegeven.
Oorzaken en vormen van ataxie bij katten
Ataxie bij katten is geen afzonderlijke ziekte, maar een coördinatieverstoring die verschillende oorzaken kan hebben. Dierenartsen onderscheiden doorgaans drie vormen:
- Vestibulaire ataxie , wordt veroorzaakt door een probleem in het evenwichtsorgaan of de hersenstam, bijvoorbeeld door een midden- of binnenoorontsteking, poliep of tumor;
- Cerebellaire ataxie , waarbij de kleine hersenen zijn aangetast door onder meer een aangeboren afwijking, infectie of vergiftiging;
- Sensorische ataxie , die kan ontstaan door beschadiging of beknelling van het ruggenmerg of de zenuwen. Andere mogelijke oorzaken zijn een ongeval, vitamine B1-tekort, FIP, toxoplasmose, een beroerte of een bijwerking van bepaalde geneesmiddelen.
Kunnen een hersenbloeding of vestibulair syndroom de oorzaken van ataxie zijn bij je kat?
Ja, zowel een hersenbloeding als het vestibulair syndroom kunnen ataxie veroorzaken.
- Hersenbloeding: Wanneer er een bloeding in de hersenen optreedt, kan dit de normale werking van hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor coördinatie verstoren. Dit leidt vaak tot plotselinge en ernstige ataxie, soms in combinatie met andere neurologische symptomen zoals sufheid of verlamming.
- Vestibulair syndroom: Dit is een aandoening van het evenwichtsorgaan (in het binnenoor of de hersenen). Katten met deze aandoening hebben vaak een scheve kop, vallen om, lopen in cirkels en hebben moeite met balans. Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van acute ataxie bij katten.
Advies van Santévet: In alle gevallen geldt: als je kat plotseling symptomen van ataxie vertoont, is het belangrijk om zo snel mogelijk een dierenarts te raadplegen. Dit kan namelijk wijzen op een onderliggend probleem dat snel behandeld moet worden.
Wat zijn de symptomen van ataxie bij katten?
Ataxie herken je vooral aan problemen met coördinatie en balans. De klachten kunnen mild zijn, maar ook behoorlijk opvallend. Veelvoorkomende symptomen zijn:
- Wankel of “dronken” lopen
- Regelmatig omvallen of moeite met recht blijven staan
- Slechte coördinatie van de poten (bijvoorbeeld te hoog optillen of juist slepen)
- Moeite met springen of landen
- Trillen van kop of lichaam (vooral bij gerichte bewegingen)
- Scheve kop of in rondjes lopen
- Oogbewegingen die ongecontroleerd zijn (nystagmus)
- Zwakte of instabiliteit in de achterpoten, niet te verwarren met een gebroken poot
Oude kat wankelt, valt om bij het lopen en heeft evenwichtsproblemen, is dat ataxie?
Als oude katten bij het lopen omvallen en dus evenwichtsproblemen hebben, kan dat ook komen door ataxiel’. Deze symptomen passen namelijk goed bij dit symptoom. Het kan komen door leeftijdsgerelateerde veranderingen in het zenuwstelsel, problemen met het evenwichtsorgaan of hersenproblemen. Een bloeding of een tumor bij de kat zijn hier goede voorbeelden van.
Wat zijn de verschillen tussen cerebellaire en acute ataxie bij de kat?
Er zijn verschillende vormen van ataxie, maar twee belangrijke zijn cerebellaire en acute ataxie. Ze verschillen vooral in oorzaak en verloop. Cerebellaire ataxie ontstaat namelijk door een probleem in de kleine hersenen, oftewel het cerebellum. Dit is vaak al aanwezig vanaf een jonge leeftijd bij de kat. Acute ataxie ontstaat juist ineens, vaak binnen enkele uren of dagen. Het kan onder meer veroorzaakt worden door een vergiftiging van de kat.
Ongeacht de vorm van ataxie moet je kat sowieso behandeld worden. De kosten hiervan worden vergoed door onze kattenverzekering!
Kan een kat herstellen van ataxie met een behandeling en wat is zijn levensverwachting?
Een kat kan geheel of gedeeltelijk herstellen van ataxie, maar de behandeling en prognose hangen sterk af van de onderliggende oorzaak. Bij een behandelbare oorontsteking of idiopathisch vestibulair syndroom is herstel vaak mogelijk, terwijl een ernstige hersenaandoening of tumor de levensverwachting kan verkorten; je dierenarts kan die daarom pas na onderzoek betrouwbaar inschatten.
Expert quote: “Van de 104 katten waarvoor follow-upgegevens beschikbaar waren, herstelden er 33 volledig en 67 gedeeltelijk. Slechts vier katten vertoonden geen herstel.” – Jordina Caldero Carrete, et al., 2025, VetRecord
Wat kost de behandeling van ataxie bij je kat?
Als je kat ataxie heeft, is een behandeling noodzaak om de toestand van het dier te verbeteren. Je krijgt dan te maken met de volgende kosten:
| Behandeling | Geschatte kosten zonder verzekering |
|---|---|
| Algemene dierenartsconsultatie | €50 – €70 |
| Standaard bloedonderzoek | €60 – €120 |
| Röntgenfoto | €80 – €150 |
| Abdominale echo | €80 – €200 |
| CT-scan | €400 – €900 |
| MRI-scan | €700 – €1.500 |
| Analyse van hersenvocht | €150 – €350 |
| Specifieke test | €40 – €90 |
| Specialistisch consult | €120 – €250 |
| Antibiotica | €20 – €80 |
Kun je een kat met ataxie adopteren?
Ja, je kunt een kat met ataxie adopteren en hem een gelukkig leven geven, zolang je zijn woning veilig inricht en rekening houdt met eventuele beperkingen. Vermijd hoge meubels en trappen, plaats voer, water en een lage kattenbak binnen handbereik. Bespreek met een dierenarts welke verzorging en controles nodig zijn.
Ataxie bij katten veroorzaakt problemen met het evenwicht en de coördinatie en kan verschillende onderliggende oorzaken hebben. Sommige katten herstellen volledig met de juiste behandeling, terwijl andere blijvende beperkingen houden en aangepaste zorg nodig hebben. Laat een kat die plots wankelt, omvalt of zijn hoofd scheef houdt daarom zo snel mogelijk door een dierenarts onderzoeken.
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie is geen vervanging voor onderzoek, diagnose of advies van een dierenarts die bekend is met de specifieke situatie van je dier.
Veelgestelde vragen
Ja, de kattenverzekering van Santévet vergoedt de behandeling van ataxie bij je kat. Dit geldt ook voor de medicatie.
De behandelingskosten van ataxie bij je kat zonder verzekering varieert op basis van de behandeling. Toch stijgen de kosten al snel boven de 100 euro.
Ataxie an sich is niet levensbedreigend voor je kat. Het kan echter wel een teken zijn van een ernstige onderliggende aandoening, zoals een hersenbloeding of -tumor.
Bronnen:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40391779/
- https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/vestibular-syndrome
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19389635/
Santévet
Leider in verzekeringen voor huisdieren
Foto’s: Not mentioned in French article
