Wat is congestief hartfalen en wat zijn de oorzaken?
Congestief hartfalen bij de hond is een chronische hartaandoening waarbij het hart niet voldoende bloed kan rondpompen om aan de behoefte van het lichaam te voldoen. Daardoor kan vocht zich ophopen in de longen, buik of poten. Er is altijd een onderliggende oorzaak voor.
De meest voorkomende oorzaken voor congestief hartfalen bij de hond zijn:
- Degeneratieve aandoening aan de hartkleppen: dit is de meest voorkomende oorzaak voor hartfalen bij oude honden, vooral bij kleine hondenrassen. Dit kenmerkt zich door een slechte werking van de mitralisklep of de tricuspidalisklep (poorten waardoor het bloed normaal door het hart kan stromen).
Wanneer ze niet goed sluiten, kan het bloed in de verkeerde richting terugstromen, wat leidt tot lekkage en dus tot een slechte werking. Dit is de meest voorkomende hartaandoening bij honden (75% van de hartaandoeningen).
- Congestieve cardiomyopathie: dit is een hartaandoening waarbij de hartspier wordt aangetast. Het veroorzaakt een vergroting van de hartkamers, waardoor het hart niet goed meer kan pompen. Dit vormt ongeveer 20% van de hartaandoeningen bij honden.
- Aangeboren afwijkingen: dit zijn hartaandoeningen die vanaf de geboorte al aanwezig zijn bij de pups. Ze komen niet vaak voor (5 %).
Er zijn nog andere factoren die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van congestief hartfalen, zoals overgewicht, hoge bloeddruk, hartinfecties en longziekten.
Welke rassen zijn er gevoelig voor?
Afhankelijk van de onderliggende oorzaak van het hartfalen, zijn verschillende rassen gevoelig.
Als we naar de degeneratieve aandoening aan de hartkleppen kijken, dan hebben kleine en middelgrote rassen (minder dan 15 kg) er meer aanleg voor:
- Cavalier King Charles: er is een genetische aanleg aangetoond, waarbij de ziekte zich vroeger manifesteert dan bij andere honden;
- Cocker
- Teckel
- Poedel
Als we naar congestieve cardiomyopathie kijken, zijn het vooral grote hondenrassen die er gevoelig voor zijn:
- Dobermann
- Boxer
- Golden Retriever
- Rottweiler
- Ierse setter
- Terre-Neuve
- Sint-Bernard
Maar in principe kunnen alle rassen, ook kruisingen, deze aandoening krijgen.
Hoesten, cyanose, verlies van bewustzijn... Wat zijn de symptomen van hartfalen bij een hond?
De symptomen van hartfalen bij de hond zijn verschillend, afhankelijk van het stadium van de ziekte en de onderliggende pathologie. Ze ontstaan meestal op een leeftijd tussen 6 en 9 jaar. De duidelijkste tekenen zijn:
- Vermoeidheid en inspanningsintolerantie, vooral als het erg warm is
- Een droge of natte hoest, vooral ‘s nachts of na inspanning
- Moeite met ademhaling, zoals vaak een te snelle ademhaling, een oppervlakkige ademhaling, fluitend of luidruchtig, soms veroorzaakt door longœdeem
- Œdeem, zoals gezwollen poten, buik of borst
- Verlies van eetlust, misselijkheid of overgeven
- Gewichtsverlies
- Verlies van spieren en algehele zwakte
- Verlies van bewustzijn (flauwvallen) of episodes van plotselinge zwakte
- Cyanose (blauwe verkleuring van de tong, het tandvlees of slijmvliezen)
Deze symptomen kunnen ook tekenen zijn van andere ziektes. Als u één van deze tekenen ziet bij uw hond, is het belangrijk uw dierenarts te raadplegen voor een nauwkeurig diagnose. Hoe vroeger de ziekte wordt gedetecteerd, hoe groter de kans dat de behandeling aanslaat.
Hoe wordt hartfalen gediagnosticeerd bij een hond?
Als u vermoedt dat uw hond een hartaandoening heeft, raadpleeg dan zo snel mogelijk een dierenarts. Die zal u vragen stellen over de levensstijl van uw hond en de symptomen die hij vertoont. Daarna zal hij een compleet onderzoek doen, vooral van het hart.
Hij of zij kan een hartruis (extra geluid van het hart dat te horen is met de stethoscoop) detecteren, een verstoord hartritme (aritmie), of een andere afwijking. Soms vindt uw dierenarts toevallig een hartruis, tijdens een jaarlijkse gezondheidscheck, tijdens de inenting of ander consult. Het kan zijn dat de hond dan nog geen symptomen vertoont.
Als er iets afwijkends wordt ontdekt tijdens het luisteren, zelfs als er geen symptomen zijn die daarop wijzen, moeten aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd: röntgenfoto’s van de borstkas en/of een echocardiografie maken het mogelijk om de structuur van het hart te bekijken en metingen te verrichten om een diagnose te stellen.
Als hartfalen is bevestigd en de onderliggende aandoening is gevonden, kan een geschikte behandeling worden gestart.
Wat zijn de stadia van hartfalen?
Hartfalen is een progressieve aandoening die zich in verschillende stadia ontwikkelt van een niet zo ernstige aandoening tot een ernstige aandoening. De stadia van hartfalen worden bepaald aan de hand van de symptomen en klinische tekenen van de patiënt. Dit zijn de verschillende stadia van hartfalen:
- Stadium A: de hond vertoont geen tekenen of symptomen van hartfalen, maar valt wel in de risicogroep, vanwege hoge bloeddruk, overgewicht of aangeboren hartziekte.
- Stadium B: het dier vertoont nog steeds geen symptomen van hartfalen, maar heeft wel de structurele afwijkingen van het hart die hem gevoelig maken voor de ziekte, zoals hypertrofie van het linkerventrikel.
- Stadium C: de hond vertoont symptomen van hartfalen, zoals vermoeidheid, snel buiten adem raken tijdens lichaamsbeweging, œdeem in de ledematen, enz. Deze symptomen zijn ook in rust aanwezig.
- Stadium D: de hond vertoont ernstige en chronische symptomen van hartfalen, ondanks een geschikte behandeling.
De ontwikkeling van de ziekte verloopt voor elke patiënt verschillend en elk stadium kan goed behandeld worden met geneesmiddelen en aanpassingen in levensstijl.
Hoe verzorg je een hond met hartfalen? Welke geneesmiddelen en behandelingen zijn er?
De behandeling van een hartziekte bij de hond is afhankelijk van het type en stadium van de ziekte. Dit zijn verschillende mogelijke behandelingen:
- Geneesmiddelen: vaak worden geneesmiddelen voorgeschreven om hartfalen bij honden te behandelen, zoals ACE-remmers (angiotensine converterend enzymremmer), diuretica, bètablokkers, aldosteronremmers en vaatverwijdend middelen. Deze geneesmiddelen helpen de hartfunctie te verbeteren, verlagen de bloeddruk, voeren vocht af en verminderen de belasting van het hart.
- Gezonder leven: aanpassingen in de manier van leven kunnen helpen om de ernst van de hartziekte bij de hond te verminderen. Denk daarbij aan een speciaal dieet met specifieke voedingsstoffen (vooral zoutarme voeding), gewichtsverlies.
- Operaties: dit wordt tot nu toe niet vaak gedaan.
De behandeling van hartziekten bij honden is over het algemeen levenslang, elke dag en er zijn regelmatige controles nodig door een dierenarts, minstens om de 6 maanden. Honden met een hartziekte moeten goed in de gaten worden gehouden om elke verslechtering of complicatie tijdig te herkennen en de behandeling daarop aan te passen.
Wat is de levensverwachting bij hartfalen? Hoe sterft een hond met hartfalen?
De levensverwachting van een dier met hartfalen is afhankelijk van het type en de ernst van de ziekte, hoe snel die zich ontwikkelt en de reactie op de behandeling. In sommige gevallen kan de ziekte goed beheerd worden met geneesmiddelen en een aangepaste levensstijl, waardoor de hond nog jaren kan blijven leven. Maar soms ontwikkelt de ziekte zich heel snel en kan congestief hartfalen dodelijk worden.
Wanneer hartfalen in de terminale fase is, kan de hond ernstige symptomen hebben, zoals ademnood, nierfalen, vermageren, lethargie en uitdroging. De hond kan ook steeds vaker het bewustzijn verliezen.
Aan het einde van zijn leven kan de hond met hartfalen sterven aan verschillende factoren, meestal een hartaanval, ademnood, nierfalen of een andere complicatie van de hartziekte.
Hoe kunnen hartziekten voorkomen worden?
De beste manier om hartproblemen bij de hond te voorkomen, is voor een gezonde levensstijl te zorgen, en dat van jongs af aan; goede voeding, regelmatige lichaamsbeweging, een gezond lichaamsgewicht behouden… Jaarlijkse gezondheidscontroles bij uw dierenarts zijn heel belangrijk om de gezondheid van de hond te checken door klinisch onderzoek en een hartonderzoek.
Bronnen: Thesis: "L'observance en cardiologie canine : étude bibliographique", M. LECLERC, 2015 ; "AVCIM : consensus guidelines for the diagnosis and treatment of myxomatous mitral valve disease in dogs" ; "Physiopathogénie de l'insuffisance cardiaque", Eric de Madron, Le Point Vétérinaire n° 238 du 01/08/2003.
Santévet
Specialist in ziektekostenverzekeringen voor dieren
Foto’s: 123RF
Trefwoorden