Houd je kat gezond en controleer zijn gewicht

Belangrijke informatie (TL;DR):

• Het ras heeft veel invloed op wat een gezond gewicht is voor je kat, net als zijn leeftijd en geslacht.
• Het gemiddelde gewicht voor een Europese kat is doorgaans tussen 3,5 en 5 kilogram.
• Als je kat zwaarder is, is het belangrijk om hem af te laten vallen totdat hij een gezond gewicht heeft.

Katten met overgewicht: een reëel gevaar voor de gezondheid

Een te dikke kat is geen gezonde kat. Obesitas verhoogt het risico op het ontwikkelen van talrijke ziekten of verergert bestaande ziekten: diabetes, nierstenen, gewrichtsproblemen zoals artrose, ademhalings- en hartproblemen, kanker, huidaandoeningen en meer.

Wat zijn de gevolgen voor een te dikke kat?

Het gewicht van je kat is dus een bepalende factor voor zijn levensverwachting, die aanzienlijk lager kan zijn bij dikkere katten. Overgewicht is niet alleen minder elegant, het is ook nefast voor het welzijn van je dier. Een te dikke kat heeft bijvoorbeeld moeite met springen, zich wassen, …

Hoe voorkom je dat je kat te dik wordt?

Het gewicht van je kat heel regelmatig controleren en hem dagelijks gezonde voeding geven, rekening houdend met de juiste porties, is de beste manier om mogelijke ernstige gezondheidsproblemen te voorkomen. Voedsel van lage kwaliteit bevat daarnaast vaak te veel calorieën en vet. Kies daarom voor voeding van hoge kwaliteit in de vorm van brokjes of paté.

Advies van Santévet: Snoepjes mogen zeker, maar ze moeten met mate worden gegeven en worden bijgeteld bij de dagelijkse voedselinname om ervoor te zorgen dat de gegeven hoeveelheid niet meer bedraagt dan 10% van de calorie-inname van de kat.

Gewicht van de kat (© Shutterstock)

Hoeveel weegt een kat gemiddeld?

Alles hangt af van het kattenras, maar als algemene regel geldt dat het gemiddelde ideale gewicht van een volwassen vrouwtjeskat van het type Europese kat (kruisingen of zogenaamde ‘huis-, tuin- en keukenkat’) tussen 3 en 4 kg ligt. Het gemiddelde normale gewicht van een volwassen kater ligt tussen 4 en 5 kg.

Wat is een normaal gewicht voor een kat van 3, 6, 7, 8 en 9 maanden en 1 jaar?

Hieronder vind je wat een gezond gewicht is voor een kitten per leeftijd:

1. 3 maanden: 1,3 tot 1,5 kg
2. 6 maanden: 2,5 tot 3,5 kg
3. 7 maanden: 2,8 tot 4 kg
4. 8 maanden: 3 tot 4,3 kg
5. 9 maanden: 3,2 tot 4,6 kg
6. 1 jaar: 3,5 tot 5 kg

Wat is een gezond gewicht voor een oudere kat en hoeveel weegt een kater gemiddeld?

Oudere katten moeten een gezond gewicht hebben voor hun gezondheid:

• Gewicht: meestal tussen 3,5 en 5 kg
• Katers zijn gemiddeld iets zwaarder (4 tot 5,5 kg)
• Poezen blijven vaak lichter (3 tot 4,5 kg)

Hoeveel moet een kat wegen?

Het gewicht van een kat hangt af van vele factoren:

• de leeftijd,
• het geslacht,
• het ras,
• de levenswijze,
• de gezondheidstoestand.

Met de hulp van de dierenarts kan het gewicht van de kat worden gecontroleerd aan de hand van curves. Naarmate de kat groeit, kan de mate van overgewicht worden beoordeeld met behulp van een index die de “body condition score” wordt genoemd. De Belgische dierenarts Valiere Vanderlinden zegt hierover het volgende: “Bij de BCS bekijk je je kat van bovenaf, de overgang van ribben naar heupen is belangrijk.” Op basis hiervan kun je controleren of je kat te zwaar is.

Het ideale gewicht van een kat hangt ook af van het ras. Onderstaande gewichten van rassen zijn een indicatie, het hangt verder natuurlijk ook af van de kat zelf en zijn leefgewoonten. De huis-, tuin- en keukenkat, waarvan er veruit het meest rondlopen in België en Nederland, moet ongeveer 3 à 4 kilo wegen (poezen) of 4 à 5 kilo (katers). Is de kat zwaarder, dan heeft hij overgewicht.

Lichte rassen (Bengalen bijvoorbeeld) of erg lichte rassen (denk aan de Devon Rex) wegen bij een normaal gewicht tussen de 2,5 en 3,8 kilo (poezen) of tussen 3 en 4,5 kilo (katers).

Zware rassen wegen 4 à 5 kilo (poezen) of 5 à 6 kilo (katers). We hebben het dan bijvoorbeeld over de British Shorthair en de Europese korthaar. Dan zijn er ook nog de erg zware rassen, de Maine Coon is zo een erg populair ras. Deze katten zijn groot en zwaar. Als de Maine Coon poes 4 à 5 kilo weegt of de kater 6 à 8 kilo is er geen enkele reden tot bezorgdheid.

Vanaf welk gewicht wordt een volwassen kat als zwaarlijvig beschouwd?

Wat is het verschil tussen overgewicht en obesitas? Overgewicht wordt klinisch gedefinieerd als een feitelijk gewicht dat 10% boven het ideale gewicht ligt. Obesitas wordt gedefinieerd als een feitelijk gewicht dat 20% boven het ideale gewicht ligt.

Hoe moet je je kat nu gezond houden? Tijdens zijn leven is het belangrijk om hem op zijn ideale lichaamsgewicht te houden. Dit wordt vastgesteld op 3/5 of 5/9, afhankelijk van de schalen die in de klinieken worden gebruikt, maar ook bij een gewichtswaarde die in de buurt blijft van het gedefinieerde ideale gewicht.

Gewicht van de kat (© Shutterstock)

Wat zijn mogelijke oorzaken van zwaarlijvigheid bij katten?

De belangrijkste oorzaak van te zware katten is dat ze een te grote hoeveelheid energie binnenkrijgen. Dit kan zijn omdat de kat te veel of te vaak eten krijgt of omdat het voedsel dat hij eet te veel calorieën bevat. Dit is vaker het geval als de kat alleen droog voedsel eet (brokken).

Verder kan het zijn dat de kat minder energie nodig heeft. Jonge katten (tot 2 jaar) hebben net als een kitten meer energie nodig. Aangezien de benodigde energie per kat nu eenmaal verschilt, net zoals bij mensen, is het moeilijk te zeggen hoeveel je kat precies nodig heeft. Verder heeft ook de sterilisatie/castratie van de kat invloed op zijn gewicht, daarover later meer in dit artikel.

Er zijn ook ziektes die leiden tot gewichtstoename:

Aandoening	Beschrijving
Syndroom van Cushing	Bij deze ziekte produceert de bijnier te veel cortisol waardoor katten hongeriger, minder actief en luier worden. Het resultaat is een dikke, hangende buik, terwijl de rest van het lichaam vaak erg dun is.
Een vergroting of tumor van de hypofyse	Hierdoor worden er meer groeihormonen geproduceerd. Een teveel aan groeihormonen leidt tot insulineresistentie, wat leidt tot secundaire diabetes type 2, wat op zijn beurt weer leidt tot een verhoogde eetlust en verdere gewichtstoename.
Hypothyreoïdie	Deze ziekte veroorzaakt een lage productie van schildklierhormonen die verantwoordelijk zijn voor de cellulaire en metabolische functie van de kat. Hypothyreoïdie is uiterst zeldzaam bij katten.

Controleer de voedselinname van je kat

Om een kat op zijn ideale gewicht te houden, moeten zijn behoeften regelmatig worden bekeken, maar ook de evolutie aangezien er rekening moet worden gehouden met vele factoren, zoals zijn levensstijl, het seizoen, de mate van activiteit enz. Zo kan het dieet van de kat regelmatig worden aangepast. Deze aanpassing kan, indien nodig, eenmaal per jaar worden bekeken, bijvoorbeeld wanneer de kat wordt ingeënt.

Het is heel belangrijk om het gewicht van je kat regelmatig te controleren om zo de voeding aan te passen. Om je kat goed te voeden, is het aan te raden het aantal gram voeding te geven die overeenkomt met de energiebehoefte. Voedsel kan vrij ter beschikking worden gesteld, zodat de kat zich de hele dag kan reguleren.

Expert quote: “Katten worden vaak te zwaar omdat ze overvoed worden en te weinig bewegen. Binnenkatten krijgen vaak te veel voeding, snacks en lekkernijen. Oudere katten en gesteriliseerde kattinnen hebben minder energie nodig, terwijl hun calorie-inname vaak hetzelfde blijft. Ook erfelijke factoren en ras kunnen meespelen.” – Valerie Vanderlinden, 2026, PharmaPets 

Hoe controleer je het gewicht van je kat en weet je of hij te dik is?

Door je kat te wegen, kan je zijn gewicht controleren. Je kan echter ook zijn lichaam observeren, zijn figuur. De taille en de buik moeten zichtbaar zijn. Dit hangt natuurlijk af van het kattenras; langharige katten zoals de Perzische kat, de Turkse Angora of de Siberische kat kunnen bijvoorbeeld hun overtollige vet en de kleine oneffenheden gemakkelijk verbergen!

Je kan je kat ook onderzoeken. Als de buik duidelijk zichtbaar is opgezwollen en de ruggengraat en ribben moeilijk te voelen zijn, dan kan het zijn dat je kat overgewicht heeft.

Moet je je zorgen maken over een kat die snel eet?

Katten hebben graag meerdere kleine maaltijden met weinig gram per dag. Ze hebben een kleine maag en knabbelen vaak! Ze mogen zich echter niet op hun etensbak storten en gehaast eten. Als je merkt dat je kat of kitten al in de eerste weken te snel eet, aarzel dan niet om een afspraak te maken met je dierenarts om te overleggen.

Het is mogelijk dat dit komt doordat zijn dieet niet is aangepast en niet bij hem past. Een onderliggend gezondheidsprobleem kan echter ook zijn neiging tot boulimie verklaren, zoals diabetes bij katten of hyperthyreoïdie, wat polyfagie veroorzaakt. Dit is wat wij in medisch jargon de buitensporige behoefte om te eten noemen, omdat er geen verzadiging is.

Een gedragsstoornis, een gebrek aan of slechte behandeling ter bestrijding van wormen bij katten kan ook de oorzaak zijn van boulimie.

Hoe kan je een zwaarlijvige kat gewicht laten verliezen?

Een zwaarlijvige kat gewicht laten verliezen is niet altijd gemakkelijk. Het baasje moet zich eraan houden en moet dan soms weerstaan aan smekende ogen! In een huishouden met meerdere personen moet iedereen meedoen. Als de kat buiten kan, kan dit de zaken moeilijker maken, omdat hij dan prooien kan eten of eten bij de buren kan stelen.

Er kan een dieet worden opgesteld. Dankzij het advies van de dierenarts loopt u geen risico om fouten te maken die kunnen leiden tot tekorten of excessen, die op hun beurt schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van het dier. Een nauwe opvolging van de voeding met frequente en regelmatige consultaties in het begin kan, afhankelijk van het dier, nodig zijn en voorgeschreven worden door de dierenarts.

Als je kat dan eindelijk afgevallen is, is het belangrijkste ervoor te zorgen dat het gewicht er weer niet bijkomt. Dit is soms net zo moeilijk als hem laten afvallen, om dezelfde redenen. Je moet jezelf hier echter aan houden, want het gaat om zijn gezondheid en welzijn.

Hoeveel kost de behandeling van een te hoog gewicht bij de kat?

In deze tabel zie je mogelijke kosten voor de behandeling van te zware katten: 

Behandeling	Geschatte kosten zonder verzekering
Consultatie bij de dierenarts	€37 – €45
Controleconsultatie	€20 – €30
Diabetes	€400 – €500 per jaar
Urinewegstenen (cystotomie)	€500 – €900
Artrose	€105 – €315 per maand
Hartfalen	€525 – €1.260 per jaar
Kanker	zie de tarieven voor chirurgie, ziekenhuisopname en chemotherapie, afhankelijk van het type tumor
Sterilisatie van een poes	€165 – €220
Castratie van een kater	€75 – €110

Komt een gesteriliseerde kat altijd aan?

Niet alle katten komen na een sterilisatie bij, maar deze ingreep kan zeker leiden tot gewichtstoename. Bij een constant gewicht vermindert de verwijdering van de geslachtsklieren de energiebehoefte (calorieën) van katten met 30%. Langs de andere kant neemt de eetlust van de kat dan weer toe!

Waarom verliest mijn kat gewicht?

Gewichtsverlies is niet normaal. Ondergewicht is even gevaarlijk voor de gezondheid van een kat als gewichtstoename. Een slecht aangepast dieet kan ervoor zorgen dat je kat te licht wordt, maar er zijn ook andere oorzaken. Katten kunnen weigeren te eten omdat ze pijn hebben, een gedragsstoornis hebben of ziek zijn. Hierdoor kan je huisdier een kortere levensverwachting krijgen, in tegenstelling tot bij een kat die goed op gewicht is.

Een inwendige besmetting met parasieten kan ook de oorzaak zijn van ondergewicht. Enkel met een diagnose bij de dierenarts kunnen de oorzaken worden opgespoord en kan de juiste behandeling worden opgestart. Als je kat gewicht verliest, moet je in elk geval een dierenarts raadplegen.

De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie is geen vervanging voor onderzoek, diagnose of advies van een dierenarts die bekend is met de specifieke situatie van je dier.

Veelgestelde vragen

Wordt de behandeling van overgewicht bij de kat vergoed door een kattenverzekering? –

Een kattenverzekering vergoedt soms het dierenartsconsult en medisch noodzakelijke onderzoeken, afhankelijk van de polis. Dieetvoeding, afslankvoer en begeleiding zonder medische noodzaak worden meestal niet vergoed. Controleer daarom altijd de voorwaarden van je verzekering.

Hoeveel kost de behandeling van overgewicht bij katten? +

Een eerste dierenartsconsult kost meestal ongeveer € 60 tot € 70, exclusief eventuele bloedonderzoeken en vervolgcontroles. Daarnaast betaal je voor aangepast voer, dat maandelijks enkele tientallen euro’s kan kosten. De totale kosten hangen af van de ernst van het overgewicht en eventuele bijkomende aandoeningen.

Krijgt een kat met overgewicht andere aandoeningen? +

Overgewicht vergroot het risico op onder meer diabetes, gewrichtsklachten, huidproblemen en hart- en vaatproblemen. Ook kan een kat minder goed bewegen en zichzelf moeilijker verzorgen. Niet iedere kat met overgewicht wordt ziek, maar het gezondheidsrisico neemt wel duidelijk toe.

Bronnen:

• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32670850/
• https://wsava.org/wp-content/uploads/2020/08/Body-Condition-Score-cat-updated-August-2020.pdf
• https://wsava.org/global-guidelines/global-nutrition-guidelines/ 

Santévet

Leider in verzekeringen voor huisdieren

Foto’s: Shutterstock

Onze nieuwste artikelen

• 

  Hondenziekten 28/07/2026

  Jeuk bij honden 

  Jeuk bij honden komt regelmatig voor en kan verschillende oorzaken hebben. Soms is er alleen…

  Lees het artikel

• 

  Hondenziekten 24/07/2026

  Ataxie bij honden 

  Loopt je hond plots wankel, struikelt hij vaak of heeft hij moeite om rechtop te…

  Lees het artikel

• 

  Kattenziektes 22/07/2026

  Tumor bij de kat

  Een tumor bij je kat is een abnormale groei van cellen die goed- of kwaadaardig…

  Lees het artikel

• 

  Hondenziekten 20/07/2026

  Hepatitis bij honden 

  Hepatitis bij honden is een ontsteking van de lever die verschillende oorzaken kan hebben. Vaak…

  Lees het artikel